ब्रेकिंग ! महाराष्ट्रातील रेशन कार्ड धारकांना आता हे धान्य मोफत दिले जाणार, कुणाला मिळणार?

मुंबई (यवतमाळ लाईव्ह न्यूज): राज्यातील गरजू कुटुंबांना आणखी एक दिलासादायक पाऊल उचलताना अन्न व नागरी पुरवठा विभागाने महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे. गेल्या वर्षी ज्वारीच्या मुबलक उत्पादनामुळे शासनाकडे जमा झालेल्या साठ्याचा सदुपयोग करून नोव्हेंबर महिन्यापासून पुढील दोन महिन्यांसाठी रेशन कार्डधारकांना हे पौष्टिक तृणधान्य मोफत उपलब्ध करून देण्यात येणार आहे. या निर्णयामुळे लाखो कुटुंबांच्या भांडारात ज्वारीचा समावेश होईल आणि ते आरोग्यपूर्ण आहार घेण्यासाठी मदत होईल.

या योजनेचा लाभ कोणाला मिळणार, याबाबत स्पष्टता असल्यासारखे आहे. अंत्योदय अन्न योजना आणि प्राधान्य कुटुंब (प्राधान खंड) योजनांखालील रेशन कार्डधारकांना प्राधान्याने हे धान्य मिळणार आहे. प्रत्येक पात्र कुटुंबातील सदस्यांना एकेक किलो ज्वारीचे वाटप केले जाईल. सध्या मिळणाऱ्या गहूच्या प्रमाणात थोडासा बदल करून या दोन महिन्यांत ज्वारीचा समावेश करण्यात येणार आहे, जेणेकरून गहू, तांदूळ आणि आता ज्वारी असे संतुलित धान्याचे संयोजन लाभार्थ्यांना मिळेल. विभागाने दिलेल्या माहितीनुसार, या वाटपासाठी एकूण २६ हजार ७७९ टन ज्वारी लागणार असून, ती रेशन दुकानांद्वारे पारदर्शकपणे वितरित केली जाईल.

हे वाटप राज्यभर होत असले तरी सुरुवातीला निवडक जिल्ह्यांपुरते मर्यादित राहील. पुणे शहर आणि पुणे जिल्हा, सातारा, सांगली, नांदेड, परभणी, धाराशिव, बीड, अहिल्यानगर, लातूर, सोलापूर शहर आणि सोलापूर जिल्हा या बाराशे भागांसाठी २२ हजार ७६६ टन ज्वारीची व्यवस्था करण्यात आली आहे. याशिवाय हिंगोली, वर्धा आणि नागपूर या तीन जिल्ह्यांसाठी आणखी ४ हजार १३ टन ज्वारी उपलब्ध होईल. या जिल्ह्यांतील पुरवठा अधिकाऱ्यांना आधीच सूचना देण्यात आल्या असून, ते वाटप प्रक्रियेची तयारी पूर्ण करीत आहेत. बुलढाणा आणि अकोला या जिल्ह्यांतून ज्वारीची उचल करून इतरत्र पाठवली जाणार आहे, ज्यामुळे स्थानिक शेतकऱ्यांच्या उत्पादनालाही योग्य बाजारपेठ मिळेल.

हा निर्णय का घेण्यात आला, याचे कारणही सोपे आहे. २०२४-२५ या खरीप हंगामात राज्यात ज्वारीचे उत्पादन विक्रमी पातळीवर पोहोचले होते. केंद्र सरकारच्या किमान आधारभूत किंमत (एमएसपी) खरेदी योजनेअंतर्गत भरडधान्यांसाठी दिलेल्या सूचनांनुसार शासनाने मोठ्या प्रमाणावर ही खरेदी केली होती. परिणामी, साठ्यात अतिरिक्त ज्वारी जमा झाली. आता हा साठा गरजूंपर्यंत पोहोचवण्यासाठी आणि अन्नसुरक्षेला बळकटी देण्यासाठी रेशन व्यवस्थेतून मोफत वाटप करण्याचा मार्ग निवडण्यात आला आहे. ज्वारी हे प्रोटीन, फायबर आणि खनिजांचे उत्तम स्रोत असल्याने, विशेषतः ग्रामीण भागातील कुटुंबांसाठी हे धान्य आरोग्याच्या दृष्टीने फायदेशीर ठरेल. शेतकऱ्यांना हमीभाव मिळाल्याने त्यांना आर्थिक आधार मिळाला, तर आता लाभार्थ्यांना पौष्टिक अन्न मिळणार असल्याने हा निर्णय दुहेरी फायद्याचा आहे.

विभागाने जिल्हानिहाय वाटप आणि उचल प्रक्रिया निश्चित केली असून, दोन महिन्यांत संपूर्ण साठा वितरित करण्याच्या कठोर सूचना दिल्या आहेत. लाभार्थ्यांनी त्यांच्या स्थानिक रेशन दुकानांवर संपर्क साधून आवश्यक कागदपत्रे तपासून घ्यावीत, जेणेकरून कोणत्याही अडचणी येणार नाहीत. सणासुदीच्या हंगामात असा हा निर्णय येणे म्हणजे गरिबांसाठी खरोखरच मोठा आधार ठरेल. राज्य सरकारच्या या पुढाकारामुळे अन्न धान्याच्या उपलब्धतेसोबतच स्थानिक उत्पादनाला प्रोत्साहन मिळेल, आणि पुढील काळात अशा योजना वाढवण्याची शक्यताही दिसून येते.